Class 23
Class 23
Break up following words in suitable ways
| Pāli |
POS |
Grammar |
English |
| eg. patiggaṇhāti |
|
|
pati + √gah + ṇhā + ti or classical: √gah 6 (to grasp) + ṇhā > gaṇhā pati + gaṇhā + ti |
| mamaccayena |
|
|
|
| accagamā |
|
|
|
| ajjhabhāsi |
|
|
|
| ajjhattaṃ |
|
|
|
| sakkāyadiṭṭhi |
|
|
|
| pariniṭṭhita |
|
|
|
| paccājāta |
|
|
|
| paṭivirata |
|
|
|
| pātvākāsi |
|
|
|
| pidahati |
|
|
|
| apunāgamana |
|
|
|
| sacchikaraṇīya |
|
|
|
| samadhigayha |
|
|
|
| asamanuggāhīyamāna |
|
|
|
| asampakampiya |
|
|
|
| sampaṭicchati |
|
|
|
| upanissaya |
|
|
|
| upaparikkhati |
|
|
|
| vinimocayanta |
|
|
|
| |
|
|
|
In the exercises, break up every verb and participle into prefix + root + root sign + verbal ending / suffix.
e.g. paṭiggaṇhāmi:
pati + √gah + ṇhā + ti
or the classic way:
√gah 6 (to grasp) + ṇhā > gaṇhā
pati + gaṇhā + mi
And other words with prefixes
e.g. viññāṇaṃ : vi + √ñā + aṇa
or the classic way:
vi + √ñā 5 nā (know) + aṇa + aṃ
extra task: underline the subject, object(s), and *predicate* of the sentences
- AN4.198
so puratthimena nagarassa navaṃ santhāgāraṃ kārāpetvā kesamassuṃ ohāretvā kharājinaṃ nivāsetvā sappitelena kāyaṃ abbhañjitvā magavisāṇena piṭṭhiṃ kaṇḍuvamāno navaṃ santhāgāraṃ pavisati, saddhiṃ mahesiyā brāhmaṇena ca purohitena.
| |
|
|
|
|
| santhāgāraṃ |
|
|
|
|
| pavisati |
|
|
|
|
| saddhiṃ |
|
|
|
|
| mahesiyā |
|
|
|
|
| brāhmaṇena |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| purohitena |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- VIN PAT PC 68
mā, āyasmā, evaṃ avaca. mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya.
| |
|
|
|
|
| mā |
|
|
|
|
| āyasmā |
|
|
|
|
| evaṃ |
|
|
|
|
| avaca |
|
|
|
|
| mā |
|
|
|
|
| bhagavantaṃ |
|
|
|
|
| abbhācikkhi |
|
|
|
|
| na |
|
|
|
|
| hi |
|
|
|
|
| sādhu |
|
|
|
|
| bhagavato |
|
|
|
|
| abbhakkhānaṃ |
|
|
|
|
| na |
|
|
|
|
| hi |
|
|
|
|
| bhagavā |
|
|
|
|
| evaṃ |
|
|
|
|
| vadeyya |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- AN4.61
idha, gahapati, ariyasāvako vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. ayaṃ vuccati, gahapati, cāgasampadā.
| |
|
|
|
|
| idha |
|
|
|
|
| gahapati |
|
|
|
|
| ariyasāvako |
|
|
|
|
| vigatamalamaccherena |
|
|
|
|
| cetasā |
|
|
|
|
| agāraṃ |
|
|
|
|
| ajjhāvasati |
|
|
|
|
| muttacāgo |
|
|
|
|
| payatapāṇi |
|
|
|
|
| vossaggarato |
|
|
|
|
| yācayogo |
|
|
|
|
| dānasaṃvibhāgarato |
|
|
|
|
| ayaṃ |
|
|
|
|
| vuccati |
|
|
|
|
| gahapati |
|
|
|
|
| cāgasampadā |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SNP13
khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītaṃ,
yadajjhagā sakyamunī samāhito.
na tena dhammena samatthi kiñci
| |
|
|
|
|
| khayaṃ |
|
|
|
|
| virāgaṃ |
|
|
|
|
| amataṃ |
|
|
|
|
| paṇītaṃ |
|
|
|
|
| yadajjhagā |
|
|
|
|
| sakyamunī |
|
|
|
|
| samāhito |
|
|
|
|
| na |
|
|
|
|
| tena |
|
|
|
|
| dhammena |
|
|
|
|
| samatthi |
|
|
|
|
| kiñci |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- DHP191
dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.
| |
|
|
|
|
| dukkhaṃ |
|
|
|
|
| dukkhasamuppādaṃ |
|
|
|
|
| dukkhassa |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| atikkamaṃ |
|
|
|
|
| ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ |
|
|
|
|
| maggaṃ |
|
|
|
|
| dukkhūpasamagāminaṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SNP8
santussako ca subharo ca, appakicco ca sallahukavutti,
santindriyo ca nipako ca, appagabbho kulesu ananugiddho.
| |
|
|
|
|
| santussako |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| subharo |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| appakicco |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| sallahukavutti |
|
|
|
|
| santindriyo |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| nipako |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| appagabbho |
|
|
|
|
| kulesu |
|
|
|
|
| ananugiddho |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- TH257
araññe rukkhamūlesu, kandarāsu guhāsu ca.
vivekamanubrūhantā, vihaṃsu tapparāyaṇā
| |
|
|
|
|
| araññe |
|
|
|
|
| rukkhamūlesu |
|
|
|
|
| kandarāsu |
|
|
|
|
| guhāsu |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| vivekamanubrūhantā |
|
|
|
|
| vihaṃsu |
|
|
|
|
| tapparāyaṇā |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SN12.22
dukkhaṃ, bhikkhave, kusīto viharati vokiṇṇo pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ parihāpeti.
| |
|
|
|
|
| dukkhaṃ |
|
|
|
|
| bhikkhave |
|
|
|
|
| kusīto |
|
|
|
|
| viharati |
|
|
|
|
| vokiṇṇo |
|
|
|
|
| pāpakehi |
|
|
|
|
| akusalehi |
|
|
|
|
| dhammehi |
|
|
|
|
| mahantañca |
|
|
|
|
| sadatthaṃ |
|
|
|
|
| parihāpeti |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- VIN5.4.7 tiṇavatthārakaṃ
yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ adhikaraṇaṃ tiṇavatthārakena vūpasameyya, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttanti.
| |
|
|
|
|
| yadi |
|
|
|
|
| saṅghassa |
|
|
|
|
| pattakallaṃ |
|
|
|
|
| saṅgho |
|
|
|
|
| imaṃ |
|
|
|
|
| adhikaraṇaṃ |
|
|
|
|
| tiṇavatthārakena |
|
|
|
|
| vūpasameyya |
|
|
|
|
| ṭhapetvā |
|
|
|
|
| thullavajjaṃ |
|
|
|
|
| ṭhapetvā |
|
|
|
|
| gihippaṭisaṃyuttanti |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- AN6.46
idhāvuso, dhammayogā bhikkhū jhāyī bhikkhū apasādenti, ime pana jhāyinomhā, jhāyinomhāti jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti avajjhāyanti.
| |
|
|
|
|
| idhāvuso |
|
|
|
|
| dhammayogā |
|
|
|
|
| bhikkhū |
|
|
|
|
| jhāyī |
|
|
|
|
| bhikkhū |
|
|
|
|
| apasādenti |
|
|
|
|
| ime |
|
|
|
|
| pana |
|
|
|
|
| jhāyinomhā |
|
|
|
|
| jhāyinomhāti |
|
|
|
|
| jhāyanti |
|
|
|
|
| pajjhāyanti |
|
|
|
|
| nijjhāyanti |
|
|
|
|
| avajjhāyanti |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SNP53
yodha kāme accatari,
saṅgaṃ loke duraccayaṃ,
na so socati nājjheti,
chinnasoto abandhano.
| |
|
|
|
|
| yodha |
|
|
|
|
| kāme |
|
|
|
|
| accatari |
|
|
|
|
| saṅgaṃ |
|
|
|
|
| loke |
|
|
|
|
| duraccayaṃ |
|
|
|
|
| na |
|
|
|
|
| so |
|
|
|
|
| socati |
|
|
|
|
| nājjheti |
|
|
|
|
| chinnasoto |
|
|
|
|
| abandhano |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- DN16.27
sabbaphāliphullā kho, ānanda, yamakasālā akālapupphehi. te tathāgatassa sarīraṃ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.
| |
|
|
|
|
| sabbaphāliphullā |
|
|
|
|
| kho |
|
|
|
|
| ānanda |
|
|
|
|
| yamakasālā |
|
|
|
|
| akālapupphehi |
|
|
|
|
| te |
|
|
|
|
| tathāgatassa |
|
|
|
|
| sarīraṃ |
|
|
|
|
| okiranti |
|
|
|
|
| ajjhokiranti |
|
|
|
|
| abhippakiranti |
|
|
|
|
| tathāgatassa |
|
|
|
|
| pūjāya |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- MN107
cakkhunā rūpaṃ disvā mā nimittaggāhino ahuvattha, mā anubyañjanaggāhino. yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ.
| |
|
|
|
|
| cakkhunā |
|
|
|
|
| rūpaṃ |
|
|
|
|
| disvā |
|
|
|
|
| mā |
|
|
|
|
| nimittaggāhino |
|
|
|
|
| ahuvattha |
|
|
|
|
| mā |
|
|
|
|
| anubyañjanaggāhino |
|
|
|
|
| yatvādhikaraṇamenaṃ |
|
|
|
|
| cakkhundriyaṃ |
|
|
|
|
| asaṃvutaṃ |
|
|
|
|
| viharantaṃ |
|
|
|
|
| abhijjhādomanassā |
|
|
|
|
| pāpakā |
|
|
|
|
| akusalā |
|
|
|
|
| dhammā |
|
|
|
|
| anvāssaveyyuṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- AN5.23
so sace ākaṅkhati, anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ, ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ, āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ
| |
|
|
|
|
| so |
|
|
|
|
| sace |
|
|
|
|
| ākaṅkhati |
|
|
|
|
| anekavihitaṃ |
|
|
|
|
| iddhividhaṃ |
|
|
|
|
| paccanubhaveyyaṃ |
|
|
|
|
| ekopi |
|
|
|
|
| hutvā |
|
|
|
|
| bahudhā |
|
|
|
|
| assaṃ, |
|
|
|
|
| bahudhāpi |
|
|
|
|
| hutvā |
|
|
|
|
| eko |
|
|
|
|
| assaṃ |
|
|
|
|
| āvibhāvaṃ |
|
|
|
|
| tirobhāvaṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- MN61
sace tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi, yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ kattukāmo idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya
| |
|
|
|
|
| sace |
|
|
|
|
| tvaṃ |
|
|
|
|
| rāhula |
|
|
|
|
| paccavekkhamāno |
|
|
|
|
| evaṃ |
|
|
|
|
| jāneyyāsi |
|
|
|
|
| yaṃ |
|
|
|
|
| kho |
|
|
|
|
| ahaṃ |
|
|
|
|
| idaṃ |
|
|
|
|
| kāyena |
|
|
|
|
| kammaṃ |
|
|
|
|
| kattukāmo |
|
|
|
|
| idaṃ |
|
|
|
|
| me |
|
|
|
|
| kāyakammaṃ |
|
|
|
|
| attabyābādhāyapi |
|
|
|
|
| saṃvatteyya |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
In the exercises, break up every verb and participle into prefix + root + root sign + verbal ending / suffix.
e.g. paṭiggaṇhāmi:
pati + √gah + ṇhā + ti
or the classic way:
√gah 6 (to grasp) + ṇhā > gaṇhā
pati + gaṇhā + mi
And other words with prefixes
e.g. viññāṇaṃ : vi + √ñā + aṇa
or the classic way:
vi + √ñā 5 nā (know) + aṇa + aṃ
extra task: underline the subject, object(s), and predicate of the sentences
- MN20
seyyathāpi, bhikkhave, balavā puriso dubbalataraṃ purisaṃ sīse vā gale vā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya
| Pāli |
POS |
Grammar |
English |
Root |
| seyyathāpi |
|
|
|
|
| bhikkhave |
|
|
|
|
| balavā |
|
|
|
|
| puriso |
|
|
|
|
| dubbalataraṃ |
|
|
|
|
| purisaṃ |
|
|
|
|
| sīse |
|
|
|
|
| vā |
|
|
|
|
| gale |
|
|
|
|
| vā |
|
|
|
|
| khandhe |
|
|
|
|
| vā |
|
|
|
|
| gahetvā |
|
|
|
|
| abhiniggaṇheyya |
|
|
|
|
| abhinippīḷeyya |
|
|
|
|
| abhisantāpeyya |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- TH251
passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā.
luddhā dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.
| |
|
|
|
|
| passāmi |
|
|
|
|
| loke |
|
|
|
|
| sadhane |
|
|
|
|
| manusse |
|
|
|
|
| laddhāna |
|
|
|
|
| vittaṃ |
|
|
|
|
| na |
|
|
|
|
| dadanti |
|
|
|
|
| mohā |
|
|
|
|
| luddhā |
|
|
|
|
| dhanaṃ |
|
|
|
|
| sannicayaṃ |
|
|
|
|
| karonti |
|
|
|
|
| bhiyyova |
|
|
|
|
| kāme |
|
|
|
|
| abhipatthayanti |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SN46.3
savanampāhaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahukāraṃ vadāmi; upasaṅkamanampāhaṃ … payirupāsanampāhaṃ … anussatimpāhaṃ … anupabbajjampāhaṃ
| |
|
|
|
|
| savanampāhaṃ |
|
|
|
|
| bhikkhave |
|
|
|
|
| tesaṃ |
|
|
|
|
| bhikkhūnaṃ |
|
|
|
|
| bahukāraṃ |
|
|
|
|
| vadāmi |
|
|
|
|
| upasaṅkamanampāhaṃ |
|
|
|
|
| payirupāsanampāhaṃ |
|
|
|
|
| anussatimpāhaṃ |
|
|
|
|
| anupabbajjampāhaṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- AN7.67
seyyathāpi rañño paccantime nagare anupariyāyapatho hoti ucco ceva vitthato ca, evamevaṃ kho, ariyasāvako ottappī hoti, ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena
| |
|
|
|
|
| seyyathāpi |
|
|
|
|
| rañño |
|
|
|
|
| paccantime |
|
|
|
|
| nagare |
|
|
|
|
| anupariyāyapatho |
|
|
|
|
| hoti |
|
|
|
|
| ucco |
|
|
|
|
| ceva |
|
|
|
|
| vitthato |
|
|
|
|
| ca |
|
|
|
|
| evamevaṃ |
|
|
|
|
| kho |
|
|
|
|
| ariyasāvako |
|
|
|
|
| ottappī |
|
|
|
|
| hoti |
|
|
|
|
| ottappati |
|
|
|
|
| kāyaduccaritena |
|
|
|
|
| vacīduccaritena |
|
|
|
|
| manoduccaritena |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SN1.28
aññamaññābhigijjhanti,
kāmesu analaṅkatā.
| |
|
|
|
|
| aññamaññābhigijjhanti |
|
|
|
|
| kāmesu |
|
|
|
|
| analaṅkatā |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SNP13
yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe.
sabbeva bhūtā sumanā bhavantu, athopi sakkacca suṇantu bhāsitaṃ.
| |
|
|
|
|
| yānīdha |
|
|
|
|
| bhūtāni |
|
|
|
|
| samāgatāni |
|
|
|
|
| bhummāni |
|
|
|
|
| vā |
|
|
|
|
| yāni |
|
|
|
|
| vā |
|
|
|
|
| antalikkhe |
|
|
|
|
| sabbeva |
|
|
|
|
| bhūtā |
|
|
|
|
| sumanā |
|
|
|
|
| bhavantu |
|
|
|
|
| athopi |
|
|
|
|
| sakkacca |
|
|
|
|
| suṇantu |
|
|
|
|
| bhāsitaṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- VIN PAT SE 26
na pallatthikāya antaraghare nisīdissāmīti sikkhā karaṇīyā.
| |
|
|
|
|
| na |
|
|
|
|
| pallatthikāya |
|
|
|
|
| antaraghare |
|
|
|
|
| nisīdissāmīti |
|
|
|
|
| sikkhā |
|
|
|
|
| karaṇīyā |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SN22.22
nikkhipitvā garuṃ bhāraṃ, aññaṃ bhāraṃ anādiya. samūlaṃ taṇhamabbuyha, nicchāto parinibbutoti.
| |
|
|
|
|
| nikkhipitvā |
|
|
|
|
| garuṃ |
|
|
|
|
| bhāraṃ |
|
|
|
|
| aññaṃ |
|
|
|
|
| bhāraṃ |
|
|
|
|
| anādiya |
|
|
|
|
| samūlaṃ |
|
|
|
|
| taṇhamabbuyha |
|
|
|
|
| nicchāto |
|
|
|
|
| parinibbutoti |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SN20.10
atha kho so, bhikkhave, mudumūsi gocarāya pakkāmi. tamenaṃ biḷāro gahetvā sahasā saṅkhāditvā ajjhohari. tassa so mudumūsi antampi khādi, antaguṇampi khādi.
| |
|
|
|
|
| atha |
|
|
|
|
| kho |
|
|
|
|
| so |
|
|
|
|
| bhikkhave |
|
|
|
|
| mudumūsi |
|
|
|
|
| gocarāya |
|
|
|
|
| pakkāmi |
|
|
|
|
| tamenaṃ |
|
|
|
|
| biḷāro |
|
|
|
|
| gahetvā |
|
|
|
|
| sahasā |
|
|
|
|
| saṅkhāditvā |
|
|
|
|
| ajjhohari |
|
|
|
|
| tassa |
|
|
|
|
| so |
|
|
|
|
| mudumūsi |
|
|
|
|
| antampi |
|
|
|
|
| khādi |
|
|
|
|
| antaguṇampi |
|
|
|
|
| khādi |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- MN107
cakkhunā rūpaṃ disvā mā nimittaggāhino ahuvattha, mā anubyañjanaggāhino. yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ.
| |
|
|
|
|
| cakkhunā |
|
|
|
|
| rūpaṃ |
|
|
|
|
| disvā |
|
|
|
|
| mā |
|
|
|
|
| nimittaggāhino |
|
|
|
|
| ahuvattha |
|
|
|
|
| mā |
|
|
|
|
| anubyañjanaggāhino |
|
|
|
|
| yatvādhikaraṇamenaṃ |
|
|
|
|
| cakkhundriyaṃ |
|
|
|
|
| asaṃvutaṃ |
|
|
|
|
| viharantaṃ |
|
|
|
|
| abhijjhādomanassā |
|
|
|
|
| pāpakā |
|
|
|
|
| akusalā |
|
|
|
|
| dhammā |
|
|
|
|
| anvāssaveyyuṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
- SN22.26
yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave ... anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ
| |
|
|
|
|
| yāvakīvañcāhaṃ |
|
|
|
|
| bhikkhave |
|
|
|
|
| imesaṃ |
|
|
|
|
| pañcannaṃ |
|
|
|
|
| upādānakkhandhānaṃ |
|
|
|
|
| evaṃ |
|
|
|
|
| assādañca |
|
|
|
|
| assādato |
|
|
|
|
| ādīnavañca |
|
|
|
|
| ādīnavato |
|
|
|
|
| nissaraṇañca |
|
|
|
|
| nissaraṇato |
|
|
|
|
| yathābhūtaṃ |
|
|
|
|
| nābbhaññāsiṃ |
|
|
|
|
| neva |
|
|
|
|
| tāvāhaṃ |
|
|
|
|
| bhikkhave |
|
|
|
|
| anuttaraṃ |
|
|
|
|
| sammāsambodhiṃ |
|
|
|
|
| abhisambuddhoti |
|
|
|
|
| paccaññāsiṃ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|